Indonezja

Archipelag Maląjski to jeden z najstarszych zamieszkanych przez człowieka obszarów Ziemi (na Jawie odkryto szczątki pitekantropa sprzed 500 000 lat). Przodkowie dzisiejszych Indonezyjczyków przybyli na wyspy z Azji (prawdopodobnie z Chin) między 3000 a 1000 rokiem p.n.e. Przez całe stulecia docierali tu kupcy hinduscy i przesiedleńcy z Indii, którzy przynieśli swoją cywilizację oraz religię (hinduizm). (W VII wieku jego miejsce zajął buddyzm). Był to okres formowania się pierwszych państw, m.in. potężnego królestwa sumatrzańskiego Sri-widżaja. W końcu XIII wieku powstało na Jawie państwo Majapahit, które wchłonęło Śriwidża-ję, a w XIV wieku, w okresie największego rozkwitu, rozciągnęło swoje panowanie na cały obszar dzisiejszej Indonezji. Wraz z ekspansją islamu (do czego przyczynili się kupcy arabscy i wzrost wpływów potężnego wówczas sułtanatu Malakka) w tymże wieku nastąpił upadek państwa jawajskiego oraz zaczęła rozprzestrzeniać się kultura i język arabski. W XVI wieku do brzegów wysp indonezyjskich zaczęli przybijać kolonizatorzy europejscy: w 1511 roku portugalski admirał Alfonso d'Albuquerque podbił Malakkę i zajął Moluki, czyli Wyspy Korzenne, dziesięć lat później przybyli Hiszpanie, a w roku 1596 - Holendrzy. Indonezja stała się miejscem ekspansji holenderskiej przez ponad 300 lat. W 1602 roku powstała holenderska Kompania Wschodnioindyjska (działała do 1799 roku) z siedzibą w Batawii (Dżakarta). W roku 1608 jej flota zmusiła Portugalczyków do wycofania się z tego regionu, opanowując Moluki, Jawę i Sumatrę. W roku 1811 ziemie te zajęła Wielka Brytania, ale na mocy ustaleń kongresu wiedeńskiego (1814-1815) zwróciła je Holandii. W roku 1824 Holandia przejęła kontrolę nad pozostałymi ziemiami indonezyjskimi. Od XIX wieku to prozaicy przeciwko kolonizatorom wybuchały powstania narodowe (m.in. w 1830 i 1837), a od początków XX wieku rozwijał się silny ruch narodowowyzwoleńczy. W roku 1927 Sukarno utworzył pierwszą indonezyjską partię narodową. W latach II wojny światowej (1942-1945) kraj znalazł się pod okupacją Japonii. Jednym z administratorów był (za zgodą okupanta) Sukarno. W sierpniu 1945 roku (po klęsce Japonii) proklamowano niepodległą Republikę Indonezyjską. Holandia uznała ten akt rok później. W roku 1949 utworzono Stany Zjednoczone Indonezji, pozostające w unii personalnej z Holandią, które rok później przekształcono w Republikę Indonezyjską. Do roku 1963 kolonią Holandii pozostawała jedynie zachodnia część Nowej Gwinei (obecny Irian Zachodni). Rządy Sukarno to okres korupcji, kłopotów gospodarczych i konfliktu z Malezją. W roku 1965 władzę przejął generał Suharto, formalnie wybrany na prezydenta trzy lata później. W roku 1974 doszło w Dżakarcie do demonstracji antyrządowych, w wyniku czego ograniczono swobody demokratyczne, a kolejne wielkie rozruchy w 1991 roku brutalnie stłumiono siłą.